Početna strana > Hronika > Dve decenije od napada na Tuzlansku kolonu
Hronika

Dve decenije od napada na Tuzlansku kolonu

PDF Štampa El. pošta
utorak, 15. maj 2012.

Pre dvadeset godina, prilikom dogovorenog povlačenja 92. Motorizovane brigade JNA iz kasarne "Husinska buna", ubijeno najmanje 50, a ranjeno 44 vojnika JNA.

Prošlo je tačno 20 godina od napada na kolonu JNA koja se 15. maja 1992. godine povlačila iz Tuzle, u kojem je iz zasede ubijeno najmanje 50, a ranjeno 44 vojnika JNA.

Od pre dve godine počast žrtvama "tuzlanske kolone" odaje se i na samoj Brčanskoj malti. Za danas su uz bezbednosne mere, najavljeni polusatna komemoracija i verski obred na Brčanskoj malti, a potom parastos na groblju.

Premijer Republike Srpske Aleksandar DŽombić podržao je odluku Odbora za negovanje tradicije oslobodilačkih ratova Vlade RS da se i ove godine obeleži godišnjica stradanja vojnika bivše JNA u Tuzli u maju 1992. godine.

"To je prilika da odamo pomen i da se setimo žrtava zločina koji se dogodio 15. maja 1992. godine u Tuzli, kada su u mučkom napadu ubijeni pripadnici JNA", istakao je DŽombić.

Zločin "tuzlanska kolona" je izvršen 12 dana posle sličnog napada u Dobrovoljačkoj ulici u Sarajevu, u kojem su "zelene beretke", "Patriotska liga" i Teritorijalna odbrana BiH ubile 42 pripadnika JNA.

Napad na 92. motorizovanu brigadu, koja se povlačila iz kasarne "Husinska buna" sa oko 200 motornih vozila i oko 600 starešina i vojnika, izveli su 15. maja 1992. godine pripadnici lokalne Teritorijalne odbrane i policije, uz pomoć paravojne formacije "zelene beretke".

Prema sporazumu o mirnom povlačenju JNA sa teritorije BiH, a na osnovu dogovora komandanta kasarne pukovnika Mileta Dubajića i lokalnih vlasti, evakuacija je trebalo da počne u 15 časova, ali su lokalne vlasti iscenirale spor oko predaje dela naoružanja TO Tuzla.

Kasnije će se ispostaviti da je to bio deo plana za razmeštanje snajperista na pravcu povlačenja JNA i mestu zasede.

Da je napad na kolonu JNA unapred dobro planiran i pripreman pokazale su i zapreke na putevima, kopanje rovova, izrada zaklona, isturanje ježeva i krstila na put i izvlačenje nagaznih mina na kanapu.

Dobro isplanirani masakr

Posle pregovora u kojima je postignut kompromis, evakuacija kasarne počela je u 19 časova. U trenutku, kada je poslednja trećina kolone, dolazeći iz Skojevske ulice, prolazila raskrsnicu Brčanska malta, po njoj je iz okolnih zgrada i zaklona osuta paljba vatrenim oružjem, "zoljama" i drugim zapaljivim sredstvima.

U eksplozijama i plamenu na licu mesta život su izgubila 32 vojnika, a povrede su bile tako teške da je sutradan u bolnici samo sedam žrtava moglo biti identifikovano.

Raspoređeni snajperisti, prvo su pucali i ubijali vozače vojnih vozila da bi ih zaustavili i blokirali dalji prolaz, a onda su pucali u vojnike i sanitetsko osoblje, koji su tako opkoljeni bili laka meta.

Pripadnici TO Tuzla zatim su išli duž zaustavljene kolone i ranjene vojnike brutalno likvidirali u vozilima. Na putu za bolnicu u sanitetskom vozilu pobijeno je 17 ranjenika udarcima čekića u čelo, tela ostalih su noću odvezena na gradsku deponiju i zatrpana buldožerom.

Na audio zapisima zabeleženo je kako dežurni u Operativnom štabu javne bezbednosti Tuzla Ilija Jurišić naređuje napad na kolonu navodeći pritom i komande kao što su "pucaj" i "ne dovodi", iz čega se može zaključiti da nije želeo zarobljenike.

Bez pravde za žrtve

Haški tribunal je u slučaju "tuzlanska kolona", za četiri osobe dao oznaku "A", što znači da je na osnovu dostavljenih dokaza utvrđeno da postoji krivično delo ratnog zločina i dovoljno dokaza da se te osobe procesuiraju.

Međutim, Tužilaštvo BiH je, decembra 2009. godine prekinulo istragu protiv ratnog gradonačelnika Tuzle Selima Bešlagića i drugih u slučaju "tuzlanska kolona".

Starešina MUP-a BiH Ilija Jurišić je za ratni zločin u Tuzli prvostepenom odlukom Okružnog suda u Beogradu, septembra 2009. godine osuđen na 12 godina zatvora, a 2010. godine je tu odluku poništio Apelacioni sud pa je u toku novo suđenje u Specijalnom sudu u Beogradu.

Jurišić je prvostepenom presudom u Okružnom sudu bio proglašen krivim zbog upotrebe nedozvoljenih sredstava borbe.

Tereti se da je kao starešina MUP-a i dežurni Operativnog štaba Javne bezbednosti Tuzla, po naredbi nadređenog oficira, bošnjačko-hrvatskim jedinicama naredio napad na kolonu JNA koja se mirno povlačila iz tog grada.

Ponovljeno suđenje Jurišiću počelo je u Specijalnom sudu u Beogradu, jula 2011. godine.

Najveći broj pripadnika JNA ubijenih u Tuzli, na predelu koji nosi ime Brčanska malta, sahranjen je na groblju Pučile u tom gradu.

Tada je, prema prvostepenoj odluci Veća za ratne zločine Okružnog suda u Beogradu, u procesu protiv Jurišića, ubijeno najmanje 50 pripadnika JNA, uništena su vidno obeležena sanitetska vozila, a najmanje 44 osobe su ranjene.

Mediji u Republici Srpskoj navodili su da je, prema podacima koje su prikupile vlasti RS utvrđeno da je u napadu na kolonu JNA na Brčanskoj malti ubijeno 59 vojnika, a oko 150 je ranjeno ili zarobljeno.

Prema podacima pojedinih medija i drugih izvora iz Federacije BiH, "bilans bitke je 160 poginulih i 200 ranjenih vojnika JNA".

(RTS)

 

Ostali članci u rubrici

Anketa

Da li mislite da će u narednih godinu dana u Srbiji biti održani novi parlamentarni izbori?
 

Republika Srpska: Stanje i perspektive

Baner
Baner
Baner
Baner
Baner
Baner